مجموعه نکات و تجارب مرتبط با برنامه‌نویسی

از اواخر سال ۱۳۷۹، در مقاطع مختلف، مشغول به تدریس برنامه‌نویسی بوده‌ام. تا به حال، فقط در بستر فرادرس، بیش از ۱۵ هزار دانشجو، در حوزه برنامه‌نویسی داشته‌ام. حاصل ۱۷ سال فعالیت آموزشی و کاری در حوزه برنامه‌نویسی، تجاربی هستند که بخشی از آن‌ها در قالب یک سری پادکست، در ادامه با شما به اشتراک گذاشته شده‌اند. پس از به راه افتادن «کانال پرسش و پاسخ» در تلگرام، فرصتی پیش آمد تا با دغدغه‌های بیشتری که برای دانشجویان و جوان‌ترها مطرح است، آشنا شوم. در این پست، پادکست‌هایی را که در کانال پرسش و پاسخ به اشتراک گذاشته‌ام و مربوط به حوزه برنامه‌نویسی هستند، جمع‌بندی کرده‌ام.

۲۶ فروردین ۱۳۹۶

هوش مصنوعی و آینده کسب و کارها

پیش از این، مطالبی درباره هوش مصنوعی و اثرات آن بر روی اشتغال، مطالبی را نوشته‌ام، که در دسته هوش مصنوعی [+] در دسترس هستند. چند وقتی بود که می‌خواستم در مورد تاثیر هوش مصنوعی بر صنایع و کسب و کارها، به خصوص استارتاپ‌ها مطلبی را بنویسم. اما این بار خواستم، یک روش جدید را تجربه کنیم. مطالبی را که در این نوشته قصد بیان‌شان را داشتم، در قالب یک کلیپ صوتی کوتاه ضبط کرده‌ام، که در ادامه قابل مشاهده است.

۲۰ فروردین ۱۳۹۶

هوشمندی چیست؟

چند روز پیش، مطلبی را در خصوص ضریب هوشی ایرانیان نوشتم و وقوع فجایع دنباله‌دار و متناوب را، مرتبط با مشکل هوشمندی دانستم. عده‌ای از دوستان و خوانندگان مطالب، سئوالات و نقدهایی را در خصوص این موضوع مطرح کردند. بخش مهمی از پیام‌ها، مرتبط با این موضوع بود که، اساسا ضریب هوشی، و به صورت کلی هوشمندی، چه ربطی به این مشکلات فرهنگی دارد؟ توضیحی که در ادامه آورده‌ام، احتمالا بتواند این ارتباط را، روشن‌تر به تصویر بکشد.

۲۹ بهمن ۱۳۹۵

برقراری تعادل میان تمرکز و تنوع

بخش مهمی از مسائل کاربردی در حوزه‌های مختلف علمی و فنی، مربوط به حوزه بهینه‌سازی و جستجو است. الگوریتم‌های متنوعی هم برای حل این دسته از مسائل معرفی شده‌اند، که نوع مهمی از آن‌ها، الگوریتم‌های تکاملی هستند که تشکیل دهنده مبحث محاسبات تکاملی در هوش مصنوعی می‌باشند. یکی از اصول کلی که لازمه عملکرد مناسب یک الگوریتم بهینه‌سازی است، ایجاد تعادل بین دو فاکتور مهم است: اکتشاف (Exploration) و استخراج (Exploitation). یک الگوریتم موثر و کارآمد، باید بتواند میان این دو مولفه، تعادل مناسبی را برقرار کند.

۲۳ دی ۱۳۹۵

قضاوت مبتنی بر هوش مصنوعی

چند ماه قبل، مقاله جالبی منتشر شد که مدت‌ها بود می‌خواستم در خصوص آن، مطلبی را در اینجا بنویسم. در اواخر اکتبر ۲۰۱۶ ، مقاله‌ای با عنوان «پیش‌بینی تصمیمات قضاوتی پرونده‌های دادگاه حقوق بشر اروپا: یک رویکرد پردازش زبان طبیعی»، در مجله علوم کامپیوتر PeerJ منتشر شد که افق‌های جدیدی را از کاربردهای هوش مصنوعی، روشن می‌کند. در صورتی که مایل به مطالعه این مقاله هستید، فایل آن در این لینک [+] در دسترس شماست.

۲۳ آبان ۱۳۹۵

کامپیوترهایی که عقب نشینی می‌کنند

چند روزی است که رقابت‌های جهانی قهرمانی شطرنج ۲۰۱۶ در نیویورک آغاز شده است، و قرار است پس از برپایی دوازده مسابقه میان دو مدعی عنوان قهرمانی، مگنوس کارلسن (از نروژ) و سرگئی کارجاکین (از روسیه)، قهرمان جهان در زمینه شطرنج مشخص شود. تا کنون، دو مسابقه برگزار شده است و هر یک از دو شرکت کننده، یک بازی را برده است.

۹ آبان ۱۳۹۵

هوش مصنوعی و هالووین

هر سال در روزهای پایانی ماه اکتبر، جشن سنتی هالووین در کشورهای غربی برگزار می‌شود. اما امسال، سه نفر از پژوهشگران دانشگاه MIT، با ایجاد یک «ماشین کابوس» (Nightmare Machine)، پای هوش مصنوعی را به هالووین باز کرده‌اند. سیستم هوشمندی که این سه نفر پیاده‌سازی کرده‌اند، با دریافت عکس‌های معمولی، تغییراتی را در آن‌ها اعمال می‌کند که باعث ترسناک شدن آن‌ها می‌شود. ماشین کابوس با استفاده از استخراج ویژگی‌های ترسناک، والبته با رأی گیری از تعدادی کاربر، توانسته است شیوه زامبی گونه کردن تصاویر را یاد بگیرد، و نتایج به دست آمده در وبسایت این پروژه، نشان می‌دهند که این سیستم کارش را خوب بلد است.

۸ آبان ۱۳۹۵

سیستم پیشنهاد محتوای هوشمند

قریب به یک سال است که به همراه همکارانم در فرادرس، مشغول توسعه سیستمی بوده‌ایم که عملکرد اصلی آن، پیشنهاد محتوا به صورت هوشمند در سطح وب فارسی بوده است. ما از این سیستم برای معرفی و تبلیغ آموزش‌های فرادرس در وبسایت‌های مختلف استفاده می‌کنیم و از نظر کارایی، نزدیک‌ترین سیستم به آن، پروژه Google AdWords است. در حال حاضر، این سیستم ماهانه بیش از ۱۶۰ میلیون بار، محتوای آموزشی فرادرس را در صفحات متعددی از وبسایت‌های ایرانی، معرفی می‌نماید.

دور دنیا در یک ماه

بیش از هفت سال پیش به همراه دوست و همکار عزیزم، دکتر اسماعیل آتشپز گرگری، پروژه‌ای آموزشی را پایه‌ریزی کردیم، که در ابتدا با نام «متلب سایت» فعالیت می‌کرد، اما بعدها نام آن به «فرادرس» تغییر کرد. پروژه‌ای که طرح آن در یک جلسه دوستانه شروع شد، هم اکنون به بزرگ‌ترین پروژه آموزش آنلاین دانشگاهی در ایران (و به جرأت در خاور میانه) تبدیل شده است. در تیم اجرایی فرادرس، بیش از ۲۰ نفر از جوانان کشور همکاری می‌کنند، بیش از ۱۵۰ نفر از مدرسین و متخصصین کشور در فرادرس تدریس می‌کنند، و بیش از ۵۵ هزار نفر از دانشجویان و اعضای جامعه دانشگاهی، تا کنون از آموزش‌های فرادرسی استفاده کرده‌اند.

۱۳ خرداد ۱۳۹۵

آلان تورینگ: پدر علم هوش مصنوعی

آلان تورینگ (Alan Turing) ریاضی‌دان و دانشمند بریتانیایی، و یکی از پایه‌گذاران علوم کامپیوتر بود و به عنوان پدر علم هوش مصنوعی و محاسبات کامپیوتری نیز شناخته می‌شود. امروزه، به دلیل خدمات ارزنده تورینگ به علم محاسبات و رایانه، مهم‌ترین جایزه علمی این رشته به نام «جایزه تورینگ» شناخته می‌شود.

وی با ایجاد ماشین تورینگ، یک رویکرد موثر و کاربردی برای محاسبه پیچیدگی الگوریتم‌ها ارائه نمود. ضمنا، یکی از مهم‌ترین معیارهای تشخیص هوشمندی سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، معیار یا آزمون تورینگ است. طبق این معیار، اگر ماشینی بتواند در ارتباط با انسان، طوری رفتار کند که انسان متقاعد شود که با یک انسان دیگر در ارتباط است، می‌توان نتیجه گرفت که آن ماشین به معنای واقعی کلمه، هوشمند است. این موضوع، علاوه بر متون علمی، در بسیاری از فیلم‌های علمی-تخیلی نیز، مورد اشاره قراره می‌گیرد.