۱۷ مرداد ۱۳۹۶

ژن خوب، ژن بد اخلاق

اواخر تیر ماه ۱۳۹۶ بود که در مصاحبه‌ای [+]، «حمیدرضا عارف» پسر دکتر عارف، موضوع جنجالی «ژن خوب» را مطرح کرد، که واکنش‌های زیادی هم در فضای مجازی، رسانه‌ها و مطبوعات در پی داشت. چند روز پیش نیز، سخنرانی «لیلی گلستان» دختر ابراهیم گلستان، در یک رویداد TEDx در تهران، با عنوان «خواستم، شد» منتشر گردید. نکات مثبت و منفی فراوانی در هر دو مورد وجود دارند. اما من تمایل دارم، یک اشتباه منطقی مشترک در میان دو پدیده مورد اشاره را، در اینجا بیاورم.

سود شش دانگ!

مدتی قبل، روی یک بیلبورد تبلیغاتی، طرحی را دیدم که مربوط به یک بانک یا موسسه مالی بود. هدف از تبلیغ، تشویق مخاطب به سرمایه‌گذاری بود و عبارتی با این مضمون در طرح دیده می‌شد: سود شش دانگ! اما این چه اشکالی دارد؟ در این پست قصد دارم به یک ترفند شایع تبلیغاتی بپردازم که می‌توان آن را، در رده مغالطات منطقی طبقه‌بندی کرد.

۲۷ خرداد ۱۳۹۶

۱۷ خرداد ۱۳۹۶

مروری بر انواع مغالطات – بخش یکم

مغالطه یا سفسطه (Fallacy)، اشتباهی منطقی است که به وفور در گفتار و یا نوشتار روزانه و در منابع مختلف انواع آن را می‌بینیم، و یا خودمان نیز، دانسته یا ندانسته، مرتکب آن می‌شویم. مغالطه زمانی اتفاق می‌افتد که یک نتیجه‌گیری یا بیان نادرست ارائه شود، به نحوی که این گفته یا نوشته، از پیش فرض منطقی درستی بهره نبرده باشد و یا، اساسا با پیش فرض‌های در نظر گرفته شده، گزاره مورد ادعا، قابل استنباط نباشد. مغالطات اشتباهات رایجی هستند و به شکل‌ها و انواع مختلفی، در محاوره یا متون مکتوب، می‌توان رد پای آن‌ها را دید.

۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۵

کاردک و پفک

چند سال پیش، مطلبی به دفعات توسط افراد مختلف به اشتراک گذاشته شد، که خلاصه و مضمون آن را در ادامه آورده‌ام: «پفک ماده غذایی بسیار مضری است. برای این که بدانید این ضرر تا چه اندازه است، یک تکه پفک را خیس کنید و به دیوار بچسبانید. پس از چند روز، خواهید دید که حتی با کاردک هم نمی‌توانید پفک را از دیوار جدا کنید. ببینید که این ماده غذایی، چه بلایی بر سر شما و دستگاه گوارش‌تان می‌آورد».