۲۷ فروردین ۱۳۹۸

نظریه انتخاب r/K: از انعطاف‌پذیری تا محافظه‌کاری

رابطه ریاضی زیر، معادله اساسی نظریه انتخاب r/K [+] را نشان می‌دهد [r/K selection theory] که در بوم‌شناسی (اکولوژی) مطرح می‌شود. این معادله، رابطه بسیار ساده‌ای است، اما دقت بالایی در توصیف رفتار تکثیری گونه‌های زیستی و البته گونه‌های مصنوعی (مانند شرکت‌ها، سازمان‌ها، نظام‌ها و …) دارد.

۲۱ فروردین ۱۳۹۸

دلایل کوچک، تغییرات بزرگ

فکرش را بکنید؛ اگر هر یک از دستان انسان، ۴ انگشت داشت، احتمالا عدد پی به جای ۳٫۱۴ به صورت ۳٫۱۱ نمایش داده می‌شد و شتاب گرانشی زمین به جای ۹٫۸ به صورت ۱۱٫۶۳ نوشته می‌شد.

۲۰ فروردین ۱۳۹۸

یک زبان برنامه‌نویسی مخصوص موسیقی

داشتم مرور می‌کردم که ۲۰ سال پیش چه کار می‌کردم، نرم‌افزاری که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید هم یکی از مواردی بود که یادم افتاد. این تصویر مربوط به یکی از نرم‌افزارهای شرکت Cakewalk است که ۲۰ سال قبل با آن کار می‌کردم. این نرم‌افزار، ابزار کاملی برای آهنگ‌سازی و تنظیم موسیقی است. البته بعدها نسخه‌های کاملتر آن هم ارائه شدند.

۱۹ فروردین ۱۳۹۸

یکی از ویژگی‌های جالب عدد پی

از نظر تئوری، احتمال یافتن هر رشته عددی (حداقل در طول‌های کوتاه) در میان ارقام عدد پی و هر عدد متعالی دیگر، غیر صفر است. مثلا تاریخ تولد میلادی، خورشیدی یا قمری همه ما در میان ارقام عدد پی، قابل یافت است. همین طور، شماره موبایل و شماره ملی.

۱۰ بهمن ۱۳۹۶

مهم‌ترین دانش ما چیست؟

آیا تا کنون به این فکر کرده‌اید که مهم‌ترین دانش، تخصص و مهارت ما چیست؟ چیزی که مادر و پدید آورنده بخش مهمی از علم بشری است. آیا مانند «دو» که مادر ورزش‌ها شناخته می‌شود، دانشی وجود دارد که علوم مختلف، از آن منشعب شده باشند؟ باید بگویم چنین دانشی وجود دارد و در این نوشته، به این موضوع خواهم پرداخت.

مجموعه نکات و تجارب مرتبط با برنامه‌نویسی

از اواخر سال ۱۳۷۹، در مقاطع مختلف، مشغول به تدریس برنامه‌نویسی بوده‌ام. تا به حال، فقط در بستر فرادرس، بیش از ۱۵ هزار دانشجو، در حوزه برنامه‌نویسی داشته‌ام. حاصل ۱۷ سال فعالیت آموزشی و کاری در حوزه برنامه‌نویسی، تجاربی هستند که بخشی از آن‌ها در قالب یک سری پادکست، در ادامه با شما به اشتراک گذاشته شده‌اند. پس از به راه افتادن «کانال پرسش و پاسخ» در تلگرام، فرصتی پیش آمد تا با دغدغه‌های بیشتری که برای دانشجویان و جوان‌ترها مطرح است، آشنا شوم. در این پست، پادکست‌هایی را که در کانال پرسش و پاسخ به اشتراک گذاشته‌ام و مربوط به حوزه برنامه‌نویسی هستند، جمع‌بندی کرده‌ام.

۸ مرداد ۱۳۹۶

بازار لیمو و عدم تقارن اطلاعاتی

تصویر این نوشته، چهره پروفسور «جورج آرتور آکرلوف» (George Arthur Akerlof)، اقتصاددان آمریکایی است که در سال ۲۰۰۱ به همراه دو نفر دیگر، برنده جایزه نوبل اقتصاد شد. پروفسور آکرلوف، به دلیل کار روی موضوع عدم تقارن اطلاعاتی و تأثیر آن در کژگزینی، و طرح مسأله بازار لیمو، که به بررسی بازار خرید و فروش خودروهای کار کرده در آمریکا می‌پردازد، موفق به دریافت این جایزه شد.

۲۸ تیر ۱۳۹۶

نکاتی از بهینه‌سازی مقید

ظاهرا از امروز، ۲۸ تیر ماه ۱۳۹۶، در اتوبان‌های تهران، در محل خروجی اتوبان‌ها، دوربین‌هایی تعبیه می‌شوند تا خروج‌های غیر اصولی را ثبت کنند. با نصب این دوربین‌ها، رانندگانی که بدون برنامه‌ریزی قبلی، طوری تغییر مسیر می‌دهند که مجبورند از جناغی‌های کنار اتوبان رد شوند، مشمول پرداخت جریمه خواهند شد. افرادی که ترافیک‌های سنگین چند ساعته را تجربه کرده‌اند، می‌دانند که اغلب ریشه ترافیک، عدم رانندگی صحیح و تعیین مسیر در زمان مناسب است. هر جا که قرار باشد، تصمیم‌گیری و اقدام از طرف رانندگان باشد، اغلب شاهد کندی سرعت و راه بندان هستیم. راه‌اندازی این دوربین‌ها، احتمالا باعث تصمیم‌گیری مناسب‌تر و به موقع توسط رانندگان خواهد شد.

۵ فروردین ۱۳۹۶

چرا حرف X نشانه مجهول است؟

تا به حال فکر کرده‌اید که حرف X (ایکس) به چه دلیلی به عنوان علامت مجهول در ریاضیات و علوم به کار می‌رود؟ این موضوع دلیل بسیار جالبی دارد که «تری مور» در این سخنرانی تد [+] به آن پرداخته است. اگر دلیل اصلی این موضوع را بخواهم در یک جمله بگویم، این است: حرف X علامت مجهول در ریاضی است، چون در زبان اسپانیایی، صدای «ش» وجود ندارد. اما این دو چه ربطی به هم دارند؟

۱۱ اسفند ۱۳۹۵

خطر تصادم در توابع درهم‌سازی

چند روز پیش، در ۵ اسفند ۱۳۹۵، تیم امنیتی گوگل خبر یافت شدن اولین نمونه از تصادم (Collision) در الگوریتم SHA-1 را در اینجا [+] منتشر کرد. با وجود این که این موضوع به صورت نظری چندین سال قبل در مقالات علمی اعلام شده بود، اما این یک نمونه کاملا عملی است و سیاست کاری بسیاری از شرکت‌ها و سیستم‌های نرم‌افزاری را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اما این الگوریتم چیست و چرا این موضوع این قدر مهم است؟